Một Mitt Romney quyết liệt, đầy bản lĩnh và một Barack Obama có tài và tầm nhìn. Nếu ông Mitt Romney đắc cử tổng thống trong cuộc bầu cử ngày 6 tháng 11 sắp tới thì chính sách của ông đối với Việt Nam có khác gì chính sách hiện nay của tổng thống Barack Obama không? Có thể nói một trong hai ông Tổng thống được đắc cử thì sự hiện diện của Hoa Kỳ tại Á châu Thái Bình Dương sẽ ảnh hưởng thế nào? tương lai sẽ là một bức tranh đa sắc về hòa bình, ổn định kinh tế cùng phát triển hoặc dùng biện pháp nào đó để giảm thiểu những cuộc chạm trán bất ngờ có thể xảy ra?

Cuối năm 2011 tại Canberra, thủ đô Úc châu, tổng thống Barack Obama công bố chính sách “pivot” (chuyển hướng) của Hoa Kỳ đối với Á Châu Thái Bình Dương.

Danh từ Việt Nam đã không được tổng thống Obama nhắc tới. Và trong cuộc tranh cử hiện nay ứng cử viên đảng Cộng Hòa, ông Mitt Romney khi nói về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ cũng không bao giờ nhắc đến Việt Nam.

Barack Obama và Mitt Romney có khác biệt trong chính sách với Việt Nam?

Lý do vì hội chứng của cuộc chiến tranh Việt Nam vẫn còn đó. Vậy thì: Nếu ông Mitt Romney đắc cử tổng thống trong cuộc bầu cử ngày 6 tháng 11 sắp tới thì chính sách của ông đối với Việt Nam có khác gì chính sách hiện nay của tổng thống Obama không?
Chúng ta có thể gián tiếp tìm thấy câu trả lời qua sự phân tích chính sách đối ngoại của hai ông đối với Trung Quốc. Nhìn dưới lăng kính đó chính sách của ông Romney đối với Việt Nam đậm nét hơn chính sách dè dặt của tổng thống Obama. Tuy nhiên chính sách của tổng thống Obama hay của ông Mitt Romney (nếu ông đắc cử) cũng không phải là đường một chiều mà còn tùy thuộc vào thái độ của đảng Cộng sản Việt Nam.

Trở lại Tây Thái Bình Dương

Nói chung đảng Cộng Hòa của ông Romney đồng ý với chính sách trở lại Tây Thái Bình Dương của chính quyền Obama như: (1) Xem sự tự do lưu thông trên Biển Đông là quyền lợi thiết thực của Hoa Kỳ (2) Dồn lực lượng Hải quân nhiều hơn về Thái Bình Dương (3) Trao đổi quân sự thường xuyên hơn với giới chức quân sự Việt Nam.
Tuy nhiên ông Romney không quên nhấn mạnh ở một số chính sách để tăng cường sức mạnh của Hoa Kỳ tại Tây Thái Bình Dương. Ông Romney chủ trương tăng cường hải lực, đóng thêm tàu bè để thuyết phục Trung Quốc rằng đi theo con đường hợp tác hòa bình tại Biển Đông trong tinh thần có trách nhiệm của một nước lớn sẽ có lợi và ít tốn kém cho Trung Quốc hơn.

Đối với các nước trong vùng, trong đó có Philippines, Việt Nam, Indonesia, ông Romney chủ trương xích lại gần nhau, hợp tác quân sự để đối đầu với quân lực Trung Quốc càng lúc càng mạnh. Ông nói sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ tại Á châu Thái Bình Dương không phải để gây hấn mà bảo đảm một khung cảnh hòa bình và ổn định để cùng phát triển.

Và Hoa Kỳ sẽ có thể bán các vũ khí phòng thủ có kỹ thuật cao để giúp các nước Á châu thêm khả năng phòng thủ, đặc biệt là khả năng điện tử dùng radar và vệ tinh để theo dõi hành tung của hải quân Trung Quốc trong Biển Đông để giảm thiểu những cuộc chạm trán bất ngờ có thể sinh ra chiến tranh.

Trong chương trình kinh tế, ông Mitt Romney có ý định thiết lập những khu trao đổi hàng hóa tự do theo công thức “Reagan Economic Zone” trên thế giới trong đó ông chú ý nhất đến các nước Đông Nam Á (Philippines, Việt Nam, Indonesia… ) để giảm thiểu ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc trong vùng Á châu Thái Bình Dương. Trong kế hoạch này Trung Quốc cũng sẽ được mời tham dự dù Trung Quốc sẽ từ chối không muốn tham gia.

Bài viết thể hiện quan điểm của BBC.

(BBC)