Không chỉ tấm bản đồ cổ do TS Mai Hồng vừa hiến tặng, không chỉ ngồn ngộn Di sản Văn hóa Biển, với những hiện vật quí, những tấm bản đồ cổ của Việt Nam và thế giới về chủ quyền biển đảo đang được trưng bày, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia sẽ còn nhiều những trưng bày chuyên đề khác vào thời gian tới, trong lộ trình “đánh thức” những hiện vật lâu nay đang còn ngủ yên.

Vượt ngoài sức mong đợi, Di sản văn hóa Biển đã nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận và truyền thông

Đánh thức di sản văn hóa biển

TS Nguyễn Văn Cường – Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết: đây không phải là lần đầu tiên chuyên đề Di sản Văn hóa Biển được tổ chức trưng bày. Trước đó, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã từng đưa Văn hóa Biển Việt Nam tới Hàn Quốc, Trung Quốc, giới thiệu với bạn bè quốc tế về những di sản văn hóa mà chúng ta đã khai quật được ở những con tàu đắm trong hành trình của con đường tơ lụa trên biển. Tất nhiên, khi đó hiện vật trưng bày cũng mới phản ánh được một phần, chứ chưa phản ánh được một cách tổng thể bề dày của văn hóa biển Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.

Giải thích cho mục đích của trưng bày chuyên đề này, TS Nguyễn Văn Cường chia sẻ: thời gian gần đây có rất nhiều công trình nghiên cứu của các học giả trong và ngoài nước về lịch sử hình thành và hoạt động của con đường tơ lụa trên biển nói chung, vị trí, vai trò của Biển Đông cũng như các thành phố, thương cảng Việt Nam đối với con đường thương mại này nói riêng; về mối liên hệ giữa Việt Nam với các nền văn minh, văn hóa tham gia vào con đường thương mại trên biển; về quá trình vươn ra phía biển của người Việt… Song tất cả những công trình đó đều chưa phác họa được một cách đầy đủ vai trò, vị trí của Biển Đông đối với Việt Nam và quá trình giao lưu thương mại, văn hóa và tôn giáo quốc tế. Vì vậy nhằm đáp ứng yêu cầu của không ít những người làm công tác nghiên cứu, các học giả và khách tham quan trong, ngoài nước, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã quyết định trưng bày một chuyên đề về Di sản Văn hóa Biển Việt Nam trong một thời gian rất dài. Ngoài tấm bản đồ cổ do TS Mai Hồng vừa hiến tặng, trưng bày chuyên đề đã giới thiệu hàng chục tấm bản đồ cổ Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử, bản đồ của các nước có khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Khách tham quan cũng sẽ được thấy những hiện vật gốm được khai quật năm 1991 từ tàu cổ Hòn Dầm (Kiên Giang); tàu cổ Bình Thuận khai quật năm 2001 – 2002 ở ngoài khơi Bình Thuận; tàu cổ Hòn Cau khai quật năm 1990 – 1992 tại Bà Rịa – Vũng Tàu…

Các hiện vật được trưng bày trong phòng Di sản Văn hóa Biển

Và vượt ngoài sức mong đợi so với một trưng bày chuyên đề, Di sản Văn hóa Biển đã nhận được sự quan tâm của dư luận và báo chí, truyền thông. Bởi hơn lúc nào hết, chủ quyền biển đảo đang là một vấn đề rất thiêng liêng và là mối quan tâm của rất nhiều người Việt Nam lúc này. Theo TS Nguyễn Văn Cường, thành công nhất là nhân dịp này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã đưa được nhiều tư liệu về chủ quyền biển đảo, giá trị văn hóa biển tới công chúng, mà lâu nay nó vẫn nằm im trong bóng tối.

Để hiện vật không bị ngủ quên

Nhưng cũng theo những cán bộ của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, khi mới diễn ra (bắt đầu từ tháng 5-2012), trong dòng người tấp nập qua lại Bảo tàng mỗi ngày, không phải ai cũng biết có một bộ sưu tập văn hóa biển đồ sộ đang được giới thiệu. Đây cũng là nỗi niềm chung của những người đang làm công tác lưu giữ những di sản văn hóa, những bảo vật quốc gia quý hiếm.

Có lẽ rất lâu rồi, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia mới được đón hàng trăm khách tham quan mỗi ngày để tận mắt thấy những Di sản Văn hóa Biển Việt Nam. Trong số đó, có rất nhiều khách tham quan là người Hàn Quốc, Trung Quốc, Anh, Pháp… Điều đặc biệt là chúng tôi đã gặp một cụ già 92 tuổi (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Cụ vừa là cựu chiến binh, vừa là một người tình nguyện kể chuyện lịch sử Việt Nam cho khách du lịch tại Bờ Hồ. Và theo cụ, những thông tin có được từ hồ sơ Di sản Văn hóa Biển sẽ rất có ích để cụ giúp người nước ngoài hiểu hơn về chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

Để hiện vật lịch sử, di sản văn hóa không bị ngủ quên, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã xây dựng một lộ trình “đánh thức” kho tư liệu lịch sử. Theo đó, sau khi kết thúc chuyên đề này, vào tháng 9 tới Bảo tàng sẽ tổ chức trưng bày chủ đề về Văn hóa Trầu cau trong đời sống của người Việt Nam. Chuyên đề này nhằm giới thiệu Không gian Văn hóa Trầu cau của các dân tộc Việt Nam từ xưa đến nay, trong đó sẽ nhấn mạnh tới tục ăn trầu của người Quan họ. Tiếp đó, sẽ là việc trưng bày triển lãm chuyên đề về Văn hóa đèn cổ – Văn minh ánh sáng của người Việt qua hàng ngàn năm lịch sử; chuyên đề về Di sản Phật giáo Việt Nam; chuyên đề về Dư âm của chiến tranh cận hiện đại…

Theo (ĐĐK)