Tham luận của Thường trực HĐND tỉnh Phú Thọ do Phó chủ tịch vi Trọng Lễ trình bày tại Hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc lần thứ ba

Đổi mới, nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND là chủ đề không mới nhưng vẫn luôn được đặc biệt quan tâm, bởi lẽ để HĐND thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân thì việc tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND nói chung và đổi mới, nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND nói riêng hết sức cần thiết.

Phó chủ tịch HĐND Vũ Quang Tiến trình bày tại Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động HĐND

Giám sát là một trong hai chức năng quan trọng nhất của HĐND. Tại kỳ họp, HĐND thực hiện quyền giám sát của mình thông qua việc xem xét các báo cáo của Thường trực HĐND, UBND, các ban HĐND tỉnh, TAND, VKSND tỉnh; thực hiện quyền chất vấn. Khi hoạt động giám sát tại kỳ họp được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả thì tính khả thi trong các quyết sách của HĐND rất cao. Vì vậy, có thể nói đây vừa là kết quả của việc thực hiện nghị quyết, đồng thời cũng là cơ sở để xây dựng các nghị quyết của HĐND.

Để hoạt động giám sát của HĐND tại kỳ họp đạt kết quả cao, chúng tôi xác định công tác chuẩn bị kỳ họp là hết sức quan trọng. Trước hết là dự kiến thời gian; chủ động chuẩn bị nội dung, chương trình kỳ họp; thông báo cho các cơ quan liên quan chuẩn bị tài liệu; phân công các ban HĐND thẩm tra các báo cáo, đề án, dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp. Đây là tiền đề mang tính quyết định đến hiệu quả giám sát tại kỳ họp nói riêng và chất lượng của kỳ họp HĐND nói chung.

Trước khi tiến hành kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh xây dựng kế hoạch hướng dẫn các Tổ đại biểu TXCT và họp Tổ đại biểu. Đối với những nội dung liên quan đến chế độ chính sách, có ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân cần tổ chức TXCT theo chuyên đề, đối tượng cử tri tham gia tiếp xúc tập trung chủ yếu vào các tổ chức, cá nhân được thụ hưởng các chính sách, đối tượng chịu tác động trực tiếp, nhằm nhận được nhiều ý kiến của cử tri tham gia vào những nội dung mà HĐND tỉnh sẽ xem xét, thông qua tại kỳ họp.

Tại kỳ họp, giảm thời gian trình bày các báo cáo tại hội trường, dành thời gian cho thảo luận tại tổ, thảo luận tại hội trường, chất vấn và trả lời chất vấn. Việc chuẩn bị kỹ đề cương gợi ý thảo luận, báo cáo thẩm tra của các ban, báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, tổng hợp ý kiến thảo luận của các Tổ đại biểu trước kỳ họp… nhằm cung cấp đầy đủ nhất các thông tin đến các đại biểu HĐND. Báo cáo thẩm tra của các ban HĐND tỉnh thể hiện chính kiến của ban về những vấn đề đã thẩm tra, góp phần định hướng cho các đại biểu HĐND thảo luận và quyết định các nội dung được trình tại kỳ họp. Đồng thời, Thường trực HĐND tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo chuẩn bị kỹ nội dung, chương trình kỳ họp và trong những trường hợp cần thiết có thể xin ý kiến các đại biểu để điều chỉnh cho phù hợp với diễn biến thực tế tại kỳ họp.

Trong các kỳ họp vừa qua, HĐND tỉnh Phú Thọ rất chú trọng đến hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, coi đây là công cụ giám sát trực tiếp của đại biểu HĐND, nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh.

Thường trực HĐND đã chỉ đạo việc tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri qua TXCT trước kỳ họp, các ý kiến thảo luận tại Tổ đại biểu trước kỳ họp, Thông báo kết quả hoạt động của MTTQ và các tổ chức thành viên tham gia xây dựng chính quyền và những kiến nghị với HĐND và UBND tỉnh, Báo cáo thẩm tra của các ban HĐND tỉnh, các kiến nghị của cử tri do Đoàn ĐBQH tỉnh chuyển đến, tổng hợp ý kiến thảo luận ở các Tổ thảo luận tại kỳ họp và tổng hợp các ý kiến cử tri thông qua số điện thoại thường trực tại kỳ họp nhằm lựa chọn những vấn đề bức xúc được nhiều đại biểu và cử tri quan tâm để yêu cầu các cơ quan chức năng có thẩm quyền trả lời chất vấn và giải trình.

Văn bản trả lời chất vấn và giải trình được gửi đầy đủ cho các đại biểu HĐND tỉnh trước các phiên họp chất vấn, trả lời chất vấn và giải trình. Tính bình quân mỗi kỳ họp của HĐND tỉnh Phú Thọ trong nhiệm kỳ này có khoảng gần 30 nội dung được lựa chọn đưa ra chất vấn và đề nghị giải trình. Mỗi kỳ họp, HĐND tỉnh thường dành từ 1,5-2 ngày cho hoạt động thảo luận tại tổ, thảo luận tại hội trường, chất vấn, trả lời chất vấn và giải trình. Các phiên thảo luận, chất vấn, trả lời chất vấn tại hội trường đều được tổ chức truyền hình trực tiếp để cử tri và nhân dân theo dõi, giám sát.

Chủ tọa điều hành các phiên chất vấn cần linh hoạt, bảo đảm cho phiên chất vấn, trả lời chất vấn và giải trình được thực hiện dân chủ, cởi mở, thẳng thắn với tinh thần trách nhiệm cao của người trả lời chất vấn cũng như người đặt câu hỏi chất vấn. Trên cơ sở những nội dung yêu cầu các cơ quan chức năng trả lời chất vấn, Thường trực HĐND tỉnh đề nghị các Tổ đại biểu phân công đại biểu thực hiện quyền chất vấn theo các nội dung đã lựa chọn nhằm bảo đảm tính dân chủ và nâng cao chất lượng phiên họp.

Kết thúc phiên họp, Chủ tọa tổng kết đánh giá những ưu điểm và những hạn chế trong hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn và giải trình; nêu những vấn đề còn tồn tại và yêu cầu Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có liên quan tiếp thu để sửa chữa, khắc phục; giao Thường trực, các ban và đại biểu HĐND tỉnh tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện lời hứa của các cơ quan trả lời chất vấn tại kỳ họp. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực HĐND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh phân công chuyên viên theo dõi việc giải quyết các nội dung mà Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị đã hứa thực hiện; đồng thời có văn bản đề nghị UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan báo cáo kết quả thực hiện, để tổng hợp báo cáo HĐND tỉnh tại kỳ họp gần nhất.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát tại kỳ họp HĐND, từ thực tế hoạt động của tỉnh Phú Thọ, chúng tôi thấy cần thực hiện tốt một số nội dung cụ thể như sau:

Thường trực HĐND tỉnh chủ trì họp với UBND và các cơ quan liên quan dự kiến nội dung, chương trình kỳ họp phải được tổ chức sớm. UBND tỉnh chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các cơ quan liên quan tích cực chuẩn bị và gửi báo cáo, đề án, tờ trình, dự thảo nghị quyết bảo đảm thời gian, nội dung đã thống nhất. Các nội dung, tài liệu phục vụ cho kỳ họp phải gửi đến đúng thời gian quy định để các ban HĐND tỉnh có đủ thời gian nghiên cứu kỹ trước khi thẩm tra và cũng để đại biểu có điều kiện nghiên cứu phục vụ hoạt động TXCT nâng cao chất lượng ý kiến phát biểu tại kỳ họp.

Việc chất vấn tại kỳ họp HĐND cần ngắn gọn, dễ hiểu, đặc biệt là những vấn đề nổi cộm được toàn xã hội quan tâm, phải bám vào những nhiệm vụ quan trọng của địa phương, các nghị quyết của HĐND và những bức xúc mà cuộc sống đang đặt ra; tránh những nội dung vụn vặt hoặc không thuộc chức năng giám sát của HĐND tỉnh.

Các đại biểu HĐND tỉnh phải nâng cao trách nhiệm của mình trước cử tri và nhân dân. Ngoài việc phải thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, cần dành thời gian thỏa đáng cho hoạt động của HĐND, trong đó có thời gian nghiên cứu, tìm hiểu tình hình ở địa phương, ở nơi mình ứng cử, TXCT, nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và những kiến nghị của nhân dân; tìm hiểu về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, chủ trương phát triển KT-XH ở địa phương để vừa tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện, vừa tham gia quyết định và giám sát việc thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH, quản lý nhà nước ở địa phương. Với vai trò là người đại diện cho nhân dân tự mình tìm hiểu, thu thập thông tin, nâng cao nhận thức để làm tốt trách nhiệm của người đại biểu là việc làm rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND nói chung, hoạt động giám sát của HĐND nói riêng.

(Theo DBND)