Nguyễn Sinh Hùng » Bạn đọc » Phép thử dân chủ của Bí thư Thành ủy TP HCM Đinh La Thăng

(Bạn đọc) - Lần đầu tiên những bức xúc của người dân được chính quyền lắng nghe và giải quyết một cách trực tiếp. Hiệu quả của kênh này thực sự đến đâu thì hãy để thời gian trả lời. Nhưng trước hết, niềm tin của người dân đang lên cao bởi những hành động cụ thể của chính quyền thành phố và cá nhân bí thư Thành ủy.

Phép thử dân chủ của Bí thư Thành ủy TP HCM Đinh La Thăng

Phép thử dân chủ của Bí thư Thành ủy TP HCM Đinh La Thăng

Một lần về thăm quê, tôi có dịp được tham gia một cuộc họp giữa chính quyền và nhân dân bàn về việc làm con đường chính đi qua xã. Không khí buổi họp rất trang trọng. Ông chủ tịch xã phát biểu say sưa với bài diễn văn chuẩn bị sẵn thông báo về các khoản đóng góp. Không có nhiều ý kiến được đưa ra. Suốt cả buổi sáng chỉ có một vài người còn chưa đồng tình ở một số điểm. Bà bí thư say sưa ghi chép, gật đầu khích lệ và hứa sẽ xem xét. Và như thường lệ khi biểu quyết vẫn gần 100% đồng ý. Buổi họp kết thúc, mọi người vỗ tay hăng hái. Một cuộc họp không có điều gì đặc biệt và hơi nhạt nhẽo. Thế nhưng đi ra khỏi trụ sở ủy ban nhân dân, những người dân im lặng nhất trong buổi họp lại sôi nổi bàn tán những chuyện xung quanh chuyện chia chác, cái này chưa được, cái kia chưa được. Tôi đưa chuyện này hỏi, nội tôi chỉ thở dài rồi bảo: “Có nói gì thì mấy ông trưởng thôn với cán bộ xã quyết. Mình dân đen thì ý kiến, ý cò làm gì cho mệt người”.

Bẵng một thời gian dài, tôi mới lại về thăm quê. Những tưởng con đường đất nhầy nhụa bùn đất năm nào đã được thay thế bằng con đường bê tông láng mịn nhưng hóa ra mọi thứ vẫn y nguyên. Hỏi ra mới biết là trong quá trình xây dựng, cứ mỗi lần nhà nước đổ đá, đổ sỏi để xây đường thì người dân xung quanh lại xách từng xô mang về nhà dùng, chưa kể có nhà còn chây ì không chịu đóng góp. Nguyên vật liệu không đủ, nhà thầu không làm nổi đành chịu lỗ bỏ của chạy lấy người. Hỏi người dân thì họ bảo, “cán bộ ăn nhiều, dân đen ăn ít, lấy tí thì việc gì”. Và cứ nhiều nhiều, ít ít như vậy, con đường bê tông đẹp đẽ khang trang mãi mãi vẫn nằm trên giấy.

Khoan nói đến ý thức của người dân, cái đáng bàn ở đây là niềm tin vào chính quyền của người dân thực sự đáng báo động. Câu hỏi đặt ra là ngay cả khi đã có sự nhất trí cao (về hình thức) với chính quyền tại cuộc thảo luận nhưng khi triển khai thực tế thì cái sự nhất trí ấy lại hóa thành sự hoài nghi, ngờ vực? Phải chăng những cuộc họp mặt tiếp xúc giữa chính quyền và người dân chưa phát huy được vai trò là cầu nối để thực hiện chủ trương

“dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”?

Để thực thi quyền làm chủ của nhân dân, trong năm 2007, quốc hội đã ban hành “Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn”. Nhưng thực tế triển khai thì còn rất nhiều việc đáng bàn. Minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu quả của pháp lệnh này là rất ít người trong chúng ta biết về “Ban thanh tra nhân dân” hay “Ban giám sát đầu tư của cộng đồng” – những tổ chức được lập ra để thay mặt người dân thể hiện sức mạnh dân chủ. Nhưng cái sự “biết, bàn, làm và kiểm tra” của người dân còn lắm chông chênh. Mặc dù rất đúng chủ trương, nhưng thông của ban thanh nhân dân và ban giám sát đầu tư của cộng đồng đang không được thông tin một cách rộng rãi với người dân. Điều này dẫn đến việc khi có bức xúc, thắc mắc với chính quyền địa phương, người dân không biết tìm ai để bảo vệ cho quyền lợi của bản thân mình. Và kể cả khi có làm đúng quy trình thì người dân phải vượt qua bao nhiêu thủ tục rườm rà, rồi hết cuộc họp này sang cuộc họp khác mà họp xong rồi đôi khi vấn đề đó vẫn cứ y nguyên.

Sự kiện tân bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh mở đường dây nóng để lắng nghe bức xúc của người dân đang gây chấn động dư luận gần đây. Chấn động là bởi lần đầu tiên những bức xúc của người dân được chính quyền lắng nghe và giải quyết một cách trực tiếp. Hiệu quả của kênh này thực sự đến đâu thì hãy để thời gian trả lời. Nhưng trước hết, niềm tin của người dân đang lên cao bởi những hành động cụ thể của chính quyền thành phố và cá nhân bí thư Thành ủy. Tin tưởng một phần đến từ việc cá nhân đồng chí Đinh La Thăng vốn dĩ đã nổi tiếng là một Bộ trưởng biết lắng nghe người dân và hơn hết là luôn có những hành động quyết liệt. Và giữa rất nhiều những thờ ơ, lạnh lẽo thì tinh thần quyết liệt, dám nghĩ, dám làm của cá nhân Bí thư thành ủy đã níu kéo niềm tin của nhân dân vào chính quyền. Chúng ta hô hào rất nhiều về việc cải cách thể chế, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân. Nhưng nếu đã là chủ thì người dân phải có được kênh hiệu quả hơn để phản ánh vấn đề của mình đồng thời cần trao thêm cho người dân sức mạnh để phản ánh sự tín nhiệm đối với chính quyền các cấp. Tiêu biểu như tại chính quyền cấp xã, việc người dân chỉ được bầu và đánh giá tín nhiệm của lãnh đạo thôn là chưa phù hợp với thực tế. Bởi cả trên lý thuyết lẫn thực tế thì mọi quyết sách về tài chính, dịch vụ công đều do chính quyền xã trực tiếp thi hành.

Phải chăng đó là lý do khiến người dân quê tôi vẫn sợ phải “mệt người” mỗi khi đưa ra “ý kiến, ý cò” như lời nội tôi đã bảo. Những xô cát xô sỏi bị lấy đi không những làm xói mòn con đường mà còn là minh chứng cho sự xói mòn lòng tin của người dân. Và để niềm tin ấy trở lại, không gì khác ngoài việc chính quyền phải biết lắng nghe và hơn hết là… hành động.

Bạn đọc Đinh Thông

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyensinhhung.net

Share on Link Hay! Share on Facebook! Tweet This!