Hợp tác xã là một tổ chức kinh tế của những người yếu thế có cùng nhu cầu và lợi ích, cùng liên kết lại để chống lại sức ép của thị trường, tự bảo vệ mình phát triển các hoạt động sản xuất, kinh doanh, giải quyết việc làm và hướng đến lợi ích chung của xã viên và của cộng đồng.

Điều này cho thấy hợp tác xã mang trong mình hai tính chất quan trọng là: tính chất kinh tế và tính chất xã hội. Đây là hai mặt không thể tách rời, coi trọng hoặc xem nhẹ yếu tố nào cũng đều không thể có được những hợp tác xã đúng nghĩa và thực chất. Tính chất xã hội là mục tiêu, là nội dung quan trọng thể hiện bản chất của hợp tác xã là phục vụ xã viên và hướng đến cộng đồng; là cơ sở và là nền tảng quyết định mọi hoạt động của hợp tác xã. Còn tính chất kinh tế là phương tiện, là hình thức hợp tác xã đạt được mục tiêu xã hội cao đẹp của mình. Một hợp tác xã muốn tồn tại và thực hiện được các mục tiêu cho xã viên và cho cộng đồng thì phải biết tổ chức sản xuất kinh doanh và quản lý một cách hiệu quả, nói cách khác, hợp tác xã phải được quản trị một cách chuyên nghiệp và hạch toán đầy đủ như các doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế thị trường. Hợp tác xã kinh doanh không hiệu quả thì không thể thực hiện được mục tiêu xã hội, phục vụ thành viên, phục vụ cộng đồng và phát triển bền vững.

Niềm tin - món quà vô giá của người Đại Biểu (Hình minh họa)

Nghị quyết Trung ương về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể cũng đã khẳng định hợp tác xã là một loại hình doanh nghiệp được vay vốn bình đẳng như doanh nghiệp và các thành phần kinh tế khác. Trên phương diện quốc tế, Liên minh hợp tác xã quốc tế cũng đã định nghĩa hợp tác xã là một tổ chức tự chủ của các cá nhân một cách tự nguyện để thực hiện nhu cầu kinh tế, xã hội, văn hóa và ý nguyện thông qua một doanh nghiệp sở hữu chung và kiểm soát dân chủ. Tổ chức Lao động quốc tế nói rõ hợp tác xã là thuật ngữ chỉ một hiệp hội tự chủ của nhiều người tự nguyện hợp lại để thỏa mãn nhu cầu và nguyện vọng của mình về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một doanh nghiệp đồng sở hữu và được quản lý một cách dân chủ.

Từ những phân tích nói trên cho thấy, định nghĩa hợp tác xã trong dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi) lần này đã chú trọng đến tính chất xã hội, tuy nhiên chưa nêu rõ được tính chất kinh tế của hợp tác xã. Cần bổ sung để làm rõ cả hai tính chất kinh tế và tính chất xã hội của hợp tác xã.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Hòa ( DBND)